اگر اطلاعات خانوادهتان را از قبل در یک جدول دارید — یا ترجیح میدهید اول همهچیز را در اکسل بنویسید و بعد وارد کنید — لازم نیست افراد را تکتک ثبت کنید. شجرهنامه یک قالب اکسل دارد که با آن میتوانید دهها نفر و ازدواج را یکجا وارد کنید.
دانلود فایل نمونهٔ اکسل (فارسی) · English sample
فایل نمونه یک خانوادهٔ کوچک سهنسلی (خانوادهٔ کریمی) دارد تا ببینید هر ستون چطور پر میشود. این راهنما همان فایل را ستونبهستون توضیح میدهد.
ساختار فایل: سه برگه
| برگه | چه چیزی دارد |
|---|---|
| راهنما | توضیح هر ستون، همان چیزی که در این مقاله میخوانید |
| افراد | هر ردیف یک نفر |
| ازدواجها | هر ردیف یک ازدواج |
برگهها را میتوانید با نام فارسی (افراد، ازدواجها) یا انگلیسی (Persons، Marriages) داشته باشید؛ هر دو پذیرفته میشوند.
ایدهٔ اصلی: کدها
هر ردیف یک کد کوتاه دارد، مثل P1، P2 برای افراد و M1، M2 برای ازدواجها. ردیفها با همین کدها به هم اشاره میکنند: فرزند با کدِ پدر و مادرش، و ازدواج با کدِ دو همسر.
این کار دو مزیت دارد: لازم نیست اسمها را دقیقاً تکرار کنید، و دو نفرِ همنام هیچوقت با هم قاطی نمیشوند.
کد فقط وقتی لازم است که ردیف دیگری بخواهد به آن اشاره کند. اگر کسی در فایل والدِ کسی نیست و ازدواجی هم ندارد، میتواند بیکد بماند.
برگهٔ «افراد»
| ستون | الزامی؟ | توضیح |
|---|---|---|
| کد | نه | کد کوتاه این ردیف، مثل P1 |
| نام | بله | نام فرد |
| نام خانوادگی | نه | |
| جنسیت | بله | «مرد» یا «زن» (male و female هم پذیرفته میشود) |
| تاریخ تولد | نه | شمسی یا میلادی؛ اگر نمیدانید خالی بگذارید |
| تاریخ فوت | نه | برای افرادِ در قید حیات خالی بگذارید |
| محل تولد | نه | |
| محل فوت | نه | |
| یادداشت | نه | هر چیزی که میخواهید بماند |
| کد والد ۱ | نه | کدِ والد اول |
| والد ۱ (نام) | — | فقط برای نمایش؛ خوانده نمیشود |
| نوع والد ۱ | نه | بیولوژیک (پیشفرض)، فرزندخواندگی یا ناتنی |
| کد والد ۲ | نه | کدِ والد دوم |
| والد ۲ (نام) | — | فقط برای نمایش |
| نوع والد ۲ | نه | مثل نوع والد ۱ |
| کد ازدواج مبدأ | نه | کدِ ازدواجی که این فرد از آن به دنیا آمده (از برگهٔ ازدواجها) |
| ازدواج مبدأ (زوج) | — | فقط برای نمایش |
ستونهایی که «فقط برای نمایش»اند (نام والدها و زوجِ ازدواج مبدأ) برای راحتیِ خواندنِ خودتاناند. هنگام ورود خوانده نمیشوند؛ آنچه حساب میشود کدهاست. پس اگر اسمی را در آن ستونها اشتباه بنویسید، چیزی خراب نمیشود.
برای نوع والد، این کلمهها پذیرفته میشوند: «بیولوژیک»، «تنی» یا «خونی» برای والد بیولوژیک؛ «فرزندخواندگی» برای والدِ خوانده؛ و «ناتنی».
برگهٔ «ازدواجها»
| ستون | الزامی؟ | توضیح |
|---|---|---|
| کد | نه | کد کوتاه ازدواج، مثل M1 |
| کد همسر ۱ | بله | کدِ یکی از همسران از برگهٔ افراد |
| همسر ۱ (نام) | — | فقط برای نمایش |
| کد همسر ۲ | بله | کدِ همسر دیگر |
| همسر ۲ (نام) | — | فقط برای نمایش |
| تاریخ ازدواج | بله | شمسی یا میلادی |
| تاریخ طلاق | نه | اگر جدایی بوده |
اگر فرزندی «کد ازدواج مبدأ» داشته باشد، والدهای بیولوژیکِ او باید همان دو نفرِ آن ازدواج باشند. این کار جلوی ناهماهنگیهای رایج را میگیرد.
تاریخها: شمسی یا میلادی
هر دو تقویم پذیرفته میشوند:
- شمسی:
1398/02/03 - میلادی:
2019-04-23
اگر تاریخی را نمیدانید، خانه را خالی بگذارید. تاریخِ ناقص یا حدسی را بهتر است در ستون «یادداشت» بنویسید، مثلاً «حدود ۱۳۰۰».
یک مثال کوچک
این چهار ردیف از فایل نمونه، یک زوج و فرزندشان را ثبت میکنند:
| کد | نام | نام خانوادگی | جنسیت | تاریخ تولد | کد والد ۱ | کد والد ۲ | کد ازدواج مبدأ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| P1 | علی | کریمی | مرد | 1330/01/01 | |||
| P2 | زهرا | کریمی | زن | 1335/05/10 | |||
| P3 | رضا | کریمی | مرد | 1358/03/20 | P1 | P2 | M1 |
و در برگهٔ ازدواجها:
| کد | کد همسر ۱ | کد همسر ۲ | تاریخ ازدواج |
|---|---|---|---|
| M1 | P1 | P2 | 1334/03/10 |
رضا (P3) فرزندِ علی (P1) و زهرا (P2) است و از ازدواج M1 به دنیا آمده.
وارد کردن فایل
- در شجرهنامه، درخت مورد نظر را باز کنید.
- «وارد کردن از اکسل» را بزنید و فایل را انتخاب کنید.
- پیشنمایش باز میشود. اگر فایل مشکلی داشته باشد — مثلاً کدی که به ردیفی وجود ندارد اشاره کند، یا تاریخی که خوانا نیست — همهٔ مشکلات یکجا فهرست میشوند، با شمارهٔ ردیفی که در اکسل خودتان میبینید، تا همه را با هم اصلاح کنید.
- اگر مشکلی نبود، ردیفهایی را که میخواهید انتخاب کنید و «وارد کردن موارد انتخابشده» را بزنید. فقط ردیفهای علامتخورده اعمال میشوند.
پیشنمایش چند چیز را هم یادآوری میکند: اگر دو ردیف نام، نام خانوادگی، جنسیت و تاریخ تولدِ یکسان داشته باشند، هر دو بهعنوان دو نفرِ جداگانه وارد میشوند؛ و اگر ازدواجی در سنی پایینتر از سن قانونی معمول ثبت شده باشد، هشدار داده میشود، ولی جلوی ورودش گرفته نمیشود.
ویرایش دستهجمعی: خروجی، اصلاح، ورود دوباره
قالب اکسل فقط برای شروع نیست. اگر بخواهید اطلاعات زیادی را یکجا اصلاح کنید:
- از درخت «خروجی اکسل» بگیرید.
- فایل را در اکسل ویرایش کنید.
- همان فایل را دوباره وارد کنید.
فایلی که از درخت خروجی گرفته میشود یک ستون پنهان به اسم «شناسه داخلی» دارد. همین ستون باعث میشود هنگام ورود دوباره، ردیفها بهعنوان ویرایشِ همان افراد اعمال شوند، نه افرادِ تازه. به آن ستون دست نزنید.
اگر بدون این ستون فایلی را وارد کنید و ردیفی دقیقاً با کسی که در درخت هست جور دربیاید، بهجای نفرِ تازه، ویرایشِ همان فرد حساب میشود. ولی اگر چند نفر در درخت همان نام و همان تاریخ تولد را داشته باشند، برنامه نمیتواند بفهمد منظورتان کدام است و ردیف را نفرِ تازه حساب میکند. برای همین بهتر است برای ویرایش، همیشه از خروجی خودِ درخت شروع کنید.
چند نکتهٔ کوچک که دردسر را کم میکند
- کدها را یکتا نگه دارید. دو ردیف با کد یکسان اشکال ایجاد میکند.
- ترتیب ردیفها مهم نیست. فرزند میتواند قبل از پدر و مادرش در فایل بیاید؛ کدها رابطه را درست وصل میکنند.
- حجم را کمکم بالا ببرید. اگر اولین بار است، با دهپانزده ردیف شروع کنید، وارد کنید، نتیجه را روی درخت ببینید و بعد بقیه را اضافه کنید.
اگر هنوز اطلاعات را جمع نکردهاید، راهنمای کمک میکند از کجا شروع کنید.